Gribiche, majonez i inne sosy

Poniższy przepis ma wiele zastosowań - stanowi podstawę różnych smakowitych sosów. Nie bój się eksperymentów!

Składniki
  • 2 jajka ugotowane na twardo
  • 2 cebule szalotki / 1 mała cebula / 2 młode cebule
  • 250ml oleju roślinnego
  • 2 łyżeczki musztardy Dijon
  • 25ml octu winnego
  • 1 duży korniszon
  • 1 łyżka stołowa świeżego / ½ łyżeczki suszonego estragonu
  • 1 łyżka stołowa świeżej / ½ łyżeczki suszonej pietruszki
  • Sól i pieprz

Podstawowy sos gribiche:

  1. Obrać ugotowane na twardo jajka, oddzielić żółtka od białek. Grubo posiekać białka i włożyć do miski. Drobno posiekać korniszona i cebulę/-e, a następnie przerzucić do tej samej miski.
  2. Żółtka, musztardę, ocet, estragon, pietruszkę i sporą szczyptę soli i pieprzu wrzucić do blendera. Zakryć i mieszać na wysokiej prędkości przez kilka sekund.
  3. Teraz należy być bardzo ostrożnym – olej trzeba przelać do blendera bardzo powoli i drobnymi porcjami bez usuwania pokrywy i nie pozwalając składnikom wydostać się poza blender. Olej przelać najpierw do małego kubka lub butelki - dzięki temu można będzie kontrolować jego przepływ. Prędkość ustawić pomiędzy 1 a 3. Powoli przelewać olej do blendera - jak przy robieniu majonezu.
  4. Po zakończeniu poprzedniej czynności, prędkość ustawić na 0 i zdjąć dzbanek z podstawy. Użyć drewnianej łyżki do spróbowania, a następnie dostosować smak solą i pieprzem.
  5. Założyć pokrywę, dzbanek umieścić na podstawie i ponownie mieszać przez kilka sekund przy wysokiej prędkości.
  6. Zdjąć dzbanek i dodać zawartość do miski z białkiem, korniszonem i cebulą/-ami. Podawać do sałatek, ryby lub kurczaka. W lodówce można przechowywać przez ok. tydzień.
  7. Z podstawowego gribiche można zrobić substytut większość sosów majonezowych (patrz poniżej).
  8. Aby nieco zagęścić, można użyć trzeciego żółtka jajka. Jeżeli sos ma być bardziej gładki i jednolity, część lub całość cebuli, korniszona i białek można pod koniec wrzucić do blendera.

Inne sosy:

Sos a'la majonez
Majonez to jajka, ocet i olej, więc aby uzyskać efekt zbliżony do klasyczego sosu majonezowego, należy usunąć estragonu, musztardy, cebuli oraz korniszona.

Prawie rémoulade
Rémoulade to majonez z musztardą. Dlatego niezbędne jest przywrócenie tego składnika. Można też dodać jedną szalotkę.

Niemal aioli
Aioli to majonez z czosnkiem, a zatem cebulę, korniszona i musztardę trzeba zastąpić paroma ząbkami czosnku.

Sos nie całkiem tatarski
Sos tatarski jest zbliżony do majonezu z kaparami i korniszonami. Dlatego cebulę i musztardę należy zastąpić kaparami.

Sos bekonowo-jajeczny
Usmażyć kawałek suchego bekonu wędzonego, nie pozwalając, żeby stał się zbyt chrupki. Usunąć tłuszcz, pociąć na kilka kawałków i zmieszać z podstawowym sosem gribiche.


Odmiany Gribiche

  • Ocet może być z wina czerwonego, białego, cydru jabłkowego lub wina ryżowego. Może również zostać zastąpiony sokiem z cytryny lub limonki.
  • Olej roślinny może być bezsmakowy (krokosz barwierski / pestki winogron / orzech ziemny) w celu uwypuklenia smaku pozostałych składników, bądź smakowy - oliwa z oliwek z pierwszego tłoczenia lub olej kukurydziany. Można też wykorzystać olej bezsmakowy z odrobiną droższego - np. sezamowego, z orzechów laskowych lub włoskich.
  • Składniki ziołowe / przyprawy, musztarda, estragon i pietruszka mogą zostać zastąpione innymi odmianami.
  • Korniszony, szalotki czy kapary można zastąpić innymi odmianami - w najbliższym supermarkecie znajdziemy zapewne przynajmniej 4 rodzaje cebuli, kapustę kiszoną, kasztany wodne oraz wiele gatunków pieprzu i chili.